Galeria Prolog przy PLSP w Nałęczowie

Pracownia Nizio Design International opracowała koncepcję Galerii „Prolog” — pawilonu wystawienniczego przy Liceum Sztuk Plastycznych im. Józefa Chełmońskiego w Nałęczowie. Nowy obiekt domyka kompozycję modernistycznego kampusu szkoły, stając się przestrzenią prezentacji sztuki, edukacji i spotkań otwartą na cały region.

Istniejący budynek liceum został zaprojektowany przez Marka Leykama i oddany do użytku w 1966 roku. Jego architektura — oparta na rytmicznych podziałach elewacji i rozległych przeszkleniach — realizuje ideę atelier, w którym światło naturalne i otaczająca zieleń stają się integralnym elementem pracy twórczej. Nowy pawilon kontynuuje ten język, jednocześnie wprowadzając go we współczesną formę.

Pawilon zamyka perspektywę jednego z dwóch wewnętrznych dziedzińców szkoły. Elewacja od strony dziedzińca jest w znacznym stopniu przeszklona — wnętrze galerii pozostaje w stałym wizualnym kontakcie z otaczającą zielenią. Jednocześnie duże płaszczyzny ścian zewnętrznych będą służyć jako powierzchnie ekspozycyjne i projekcyjne podczas wystąpień plenerowych, performansów i eventów multimedialnych.

Motywem przewodnim elewacji są horyzontalne, dynamicznie wysunięte płaszczyzny i pilastry, których rytm nawiązuje do podziałów istniejącej zabudowy kampusu. Bryła jest prostopadłościenna i minimalistyczna — białe płaszczyzny ścian można odczytywać jako nawiązanie do blejtramu: czystej powierzchni, którą artysta wypełnia według własnej woli. Modularna kompozycja elewacji odwołuje się do prostej logiki podpór i wiązań, przydając geometrycznej formie subtelnego dynamizmu. Kilka płaszczyzn ściennych celowo wybiega poza obrys planu budynku, łamiąc statyczność bryły.

– W nałęczowskim liceum zdobywałem pierwsze szlify artystyczne. To tutaj ukształtowała się moja wrażliwość twórcza, która odzwierciedla się w moich projektach. Nałęczów to był również mój prolog. Dlatego powrót do miasta mojej młodości i możliwość realizacji projektu w miejscu, gdzie rozpocząłem moją drogę artystyczną, jest dla mnie szczególnie istotny. – mowi Mirosław Nizio, właściciel pracowni.

W centrum budynku zaprojektowano wysoką główną salę ekspozycyjną, elastyczną pod względem sposobu użytkowania i przystosowaną do nowoczesnych form prezentacji sztuki. Otaczają ją dwie mniejsze sale przeznaczone na wystawy czasowe. Na kondygnacjach towarzyszących zlokalizowano bibliotekę z czytelnią, kawiarnię oraz wielofunkcyjną salę konferencyjną na poziomie piwnicznym, przeznaczoną do spotkań, wykładów i projekcji. Przestrzenie warsztatowe uzupełniają zaplecze dydaktyczne szkoły, a magazyn umożliwia obsługę wystaw rotacyjnych. Otwarte, przeszklone wnętrza zapewniają stały kontakt z otaczającą zielenią i światłem naturalnym.

Dopełnieniem założenia jest zielony dach — taras widokowy z pergołą wypoczynkową i panelami fotowoltaicznymi. Pełni funkcję dodatkowej przestrzeni aktywności i wydarzeń na świeżym powietrzu, rozszerzając program pawilonu poza jego wnętrze. Projekt jako całość realizuje założenia architektury zrównoważonej: naturalne materiały, energooszczędne systemy technologiczne i maksymalne wykorzystanie światła dziennego przez system przesłon ograniczają wpływ obiektu na środowisko.

– Rozbudowa mojej dawnej szkoły wydaje się naturalną kontynuacją jej historii. Wracając tutaj ze swoim projektem domykam pewien krąg i staram się pomóc w jeszcze lepszej realizacji misji tej instytucji, jaką jest wspieranie utalentowanych, odważnych młodych ludzi. – dodaje Mirosław Nizio.

Galeria „Prolog” staje się miejscem, w którym studenci, pedagodzy i zaproszeni artyści po raz pierwszy wystawiają swoje prace na spotkanie z szeroką publicznością. Pawilon otwiera Liceum Sztuk Plastycznych w Nałęczowie na dialog z miastem i regionem, budując nową jakość na fundamencie ponad półwiecznej tradycji miejsca.