CENTRUM HISTORYCZNO-ARCHEOLOGICZNE GRODY CZERWIEŃSKIE W TOMASZOWIE LUBELSKIM

Pracownia Nizio Design International opracowała koncepcję Centrum Historyczno-Archeologicznego Grody Czerwieńskie w Tomaszowie Lubelskim — instytucji poświęconej jednemu z najbardziej tajemniczych i niedocenionych fenomenów wczesnego średniowiecza: sieci grodów, które przez wieki stanowiły kluczowy węzeł handlowy, obronny i polityczny pogranicza między Piastami a Rurykowiczami.

Sercem budynku jest przestrzeń wystawiennicza wzorowana na majdanie dawnego grodu — otwartym centrum średniowiecznego założenia osadniczego. Bryła narasta wokół tego rdzenia przez nakładanie kolejnych warstw, tworząc współczesną interpretację eliptycznych form historycznych fortyfikacji ziemno-drewnianych. Dobór materiałów pozwala budynkowi wtapiać się w otaczającą zieleń, która wkracza wprost do wnętrza — drzewa wyrastają z hallu wejściowego, zacierając granicę między architekturą a krajobrazem. Zielony taras dachowy, lekka forma i naturalne materiały wpisują obiekt w sąsiedztwo międzywojennego kompleksu I Liceum Ogólnokształcącego im. B. Głowackiego, projektu prof. Witolda Minkiewicza.

Narracja wystawiennicza rozgrywa się na trzech poziomach: taras dachowy zaprasza do placówki poprzez ukryte kopie artefaktów archeologicznych odkrywane przez odwiedzających; poziom „0″ zanurza gości w atmosferze dawnego grodu poprzez ekspozycję historyczną i panoramiczną prezentację multimedialną 360°; poziom „-1″ oddaje doświadczenie pracy odkrywcy — z symulatorami technologii archeologicznych, elementami grywalizacji i makietą grodu Czerwień. Pięć przekrojowych stref tematycznych — Ludzie, Państwo, Religia, Cywilizacja, Wojna — osadza lokalną historię w perspektywie całego średniowiecznego świata.